ตลาดออร์แกนิคโลกและการสร้างโอกาสตลาดออร์แกนิคไทย

       รายงานสถิติเกษตรอินทรีย์ของปี 2560 ที่จัดทำขึ้นโดยสถาบันวิจัยเกษตรอินทรีย์ (Research Institute of Organic Agriculture – FiBL) และ IFOAM – Organics International แสดงการขยายตัวของพื้นที่การผลิตเกษตรอินทรีย์ โลก ในช่วงระหว่างปี 2557-2558 โดยข้อมูลปี 2558 ระบุว่า ใน 179 ประเทศทั่วโลก มีพื้นที่เกษตรอินทรีย์รวมกัน กว่า 318.13 ล้านไร่ โดยประเทศออสเตรเลียยังเป็นผู้นำในด้านพื้นที่การผลิตเกษตรอินทรีย์ โดยมีพื้นที่ที่ได้รับการ รับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ราว 141.8 ล้านไร่ รองลงมาคือ อาร์เจนตินา 19.21 ล้านไร่ และสหรัฐอเมริกา 12.68 ล้านไร่ และมีเพียง 11 ประเทศที่มีสัดส่วนพื้นที่เกษตรอินทรีย์มากกว่า 10% ของพื้นที่การเกษตรของ ประเทศ เช่น ลิกเตนสไตน์ ออสเตรีย สวีเดน เอสโตเนีย และเซาตูเมและปรินซิปี ส่วนประเทศที่มีผู้ผลิตเกษตร อินทรีย์มากที่สุด 3 อันดับแรกของโลก คือ อินเดีย (585,200 ครอบครัว) เอทิโอเปีย (203,602 ครอบครัว) และเม็กซิโก (200,039 ครอบครัว) โดยทั่วโลกรวมกันมีเกษตรกรอินทรีย์กว่า 2.4 ล้านครอบครัว

       ทางด้านมูลค่าตลาดเกษตรอินทรีย์โลกในปี 2558 อยู่ที่ 7.5 หมื่นล้านยูโร หรือประมาณ 2.85 ล้านล้านบาท โดยตลาดใหญ่ที่สุดอยู่ที่สหรัฐอเมริกา (3.58 หมื่นล้านยูโร) รองลงมาคือเยอรมัน (8.6 พันล้านยูโร) ฝรั่งเศส (5.5 พันล้านยูโร) และจีน (4.7 พันล้านยูโร) ส่วนประเทศที่อัตราการขยายตัวของตลาดเกษตรอินทรีย์ได้แก่ สเปน อยู่ที่ 25% ไอร์แลนด์ 23% และสวีเดน 20% ประเทศที่มีอัตราการบริโภคสินค้าเกษตรอินทรีย์สูงสุดได้แก่ สวิสเซอร์แลนด์ เดนมาร์ก สวีเดน ลักเซมเบิร์ก และลิกเตนสไตน์

       สำหรับประเทศไทยนั้น มีพื้นที่เกษตรอินทรีย์มากเป็นอันดับ 8 ของเอเชีย และอันดับ 4 ในภูมิภาคอาเซียน รองจากอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม โดยมีพื้นที่ที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ใน ปี 2558 จำนวน
284,918 ไร่ มีจำนนผู้ผลิตเกษตรอินทรีย์ จำนวน 13,154 ครอบครัว ขยายตัวมากเป็นอันดับ 3 รองจากจีน และฟิลิปปินส์ ส่วนมูลค่าตลาดเกษตรอินทรีย์ของไทยอยู่ที่ราว 2,332 ล้านบาท แบ่งเป็นตลาดส่งออก 77.94% ที่มีสินค้าอาหารแปรรูปเป็นอันดับหนึ่ง ตามมาด้วยข้าวออร์แกนิค และจำหน่ายในประเทศ 22.06%

       สินค้าอินทรีย์ของไทยยังมีข้อจำกัด เพราะยังไม่สามารถผลิตในลักษณะเกษตรกรรมขนาดใหญ่ได้จึงมีราคาสูง ส่วนการส่งออกมีอุปสรรคสำคัญ โดยเฉพาะปัญหาการรับรองมาตรฐานการผลิตตามหลักเกษตรอินทรีย์ของ ภาครัฐที่น่าเชื่อถือในระดับสากล ทำให้ผู้ประกอบการรายเล็กมีโอกาสน้อยที่จะเข้าสู่ตลาดต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ โดยกรมการค้าภายในในฐานะหน่วยงานส่งเสริมและพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน เพื่อให้เศรษฐกิจเติบโตอย่างยั่งยืน จึงได้จัดทำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาตลาดสินค้าอินทรีย์ ปี 2560-2564 ภายใต้วิสัยทัศน์ “ไทยเป็นผู้นำด้านการผลิต การค้า และการบริโภคสินค้าอินทรีย์ในภูมิภาคอาเซียน” ซึ่งได้กำหนดมียุทธศาสตร์สำคัญไว้ 4 ประการ ประกอบด้วย
  1) การสร้างการรับรู้ของผู้ที่เกี่ยวข้องตลอด ห่วงโซ่อุปทาน ตลอดจนพัฒนาฐานข้อมูลที่มีความทันสมัย เพื่อรองรับการดำเนินการด้านการตลาด และก้าวทันต่อการการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมนี้
  2) ผลักดันมาตรฐานและระบบการรับรองออร์แกนิค โดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาความรู้และมาตรฐานการผลิต เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ออร์แกนิคของไทยได้รับความน่าเชื่อถือในตลาดต่างประเทศ
  3) การพัฒนาและขยายตลาดสินค้าและบริการออร์แกนิค โดยส่งเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลาย และตรงกับความต้องการของผู้บริโภค
  4) การพัฒนาและสร้างมูลค่าสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับออร์แกนิค ทั้งในตลาดภายในและต่างประเทศ

       กระทรวงพาณิชย์ยังได้ทำงานร่วมกับหน่วยงานทั้งภาครัฐและภาคเอกชนมาอย่างต่อเนื่อง อาทิ กระทรวงเกษตร และสหกรณ์ กระทรวงวิทยาศาสตร์ กระทรวงมหาดไทย สมาคมออร์แกนิคแห่งประเทศไทย ท็อปส์ ซุปเปอร์มาร์เก็ต เลมอนฟาร์ม และโมเดิร์นเทรด เป็นต้น โดยได้มีการดำเนินโครงการในรูปแบบต่างๆ เพื่อเข้าไปพัฒนาผลิตภัณฑ์ออร์แกนิคร่วมกับชุมชน เพื่อให้มั่นใจได้ว่าผลิตภัณฑ์ออร์แกนิคของชุมชนนั้นได้คุณภาพและมาตรฐานจนถึงมือผู้บริโภค ซึ่งจะส่งผลให้ชุมชนมีรายได้สามารถเลี้ยงครอบครัวได้เพิ่มสูงขึ้น

       โดยที่ผ่านมากระทรวงพาณิชย์ได้ร่วมกับหน่วยงานภาคเอกชนดำเนินโครงการเพื่อสนับสนุนการพัฒนาออร์แกนิคของไทย แยกเป็นการส่งเสริมตลาดออร์แกนิคในประเทศ เช่น การเปิดโอกาสให้เกษตรกรจากประเทศได้เข้ามาเรียนรู้การทำเกษตรอินทรีย์และ สร้างเครือข่ายกับเกษตรกรไทย การร่วมมือกับภาคเอกชนในการพัฒนาและรับซื้อผลิตภัณฑ์ออร์แกนิคจากชุมชน การส่งเสริมการตลาดสินค้าออร์แกนิคร่วมกับโมเดิร์นเทรดและห้างค้าปลีกขนาดใหญ่ ในส่วนของตลาดต่างประเทศ

       กระทรวงพาณิชย์ได้สร้างเครือข่ายออร์แกนิกร่วมกับสมาคมการค้าออร์แกนิคของสหรัฐอเมริกา การเข้าร่วมงานแสดงสินค้าออร์แกนิคระดับโลก หรือร่วมมือกับหน่วยงานด้านออร์แกนิคของประเทศในกลุ่มอาเซียนจัดการประชุม จัดตั้งสมาพันธ์เกษตรอินทรีย์อาเซียน (The Federation of ASEAN Organic Producer and Trader Association) ขึ้น เป็นต้น

แชร์บทความนี้Share on Facebook637Tweet about this on Twitter0Email this to someonePrint this page

Related posts